Arte Martzialen Bloggunea: Arte Martzialen Historia

Beti bezala mundu misteriotsu honen hainbat topiko apurtu nahi nituzke, eta benetako historiaren sintesi txiki bat egin jaso izan ahal dudan informazioarekin.

Denok dakigunez arte martzialez hitz egitean, denoi etortzen zaigu ekialde urruneko irudi bat, non gaur egun arte Martzialen genero gehiena aurkitzen da. Arte martzialen jatorriak dirudien baino asko detaile gehiago ditu. Nik artikulu honen bidez hauen benetako jatorria esplikatu nahi nuke pixka bat eta arte martzial japoniarretan oinarrituko naiz analisi hau egiteko. Honekin batera, karaterekin dudan esperientzia pertsonalean ere oinarrituko naiz zenbait adibide jartzeko.

Inork ez daki benetan noiz eta non hasi ziren arte martzialak. Historian zehar hainbat liburutan ikusi izan ditugu idatzita gizonen arteko borrokak. Defentsa formak gizonaren defentsa jaiotzen direla uste da. Askotan gizona ingurune arriskutsutan mugitzen zen. Naturan bertan aurre egin ezin zion hainbeste arrisku aurkitzen zituen askotan eta baita beste gizon askoren erasoetatik defendatzeko beharra aurkitzen zuen. Edozein izaki bizidunek defendatzeko sena dauka. Adibidez, karateren kasuan, erreferentzia bezala ume bat harturik, norbait honen buruan jo nahi duenean, honen erreakzioa bere burua eskuekin babestea da. Borondate gabeko erreakzioa hau, defentsa senaren akto erreflexu bat da, ondorioz naturala da, gure senetik irteten dela pentsatzea eta baita hauxe gizadiaren jaiotzarekin hasten dela sinestea.

Ez dago karatearen agerpenaren data argiri uzten digun aztarnarik, badakigu, karatearen antzeko posiziotan agertzen diren gizonen marrazkiak agertu direla, (antzinako hilobi egipziar batean aurkituak), orain dela k.a. 2000 edo 3000 urtetara atzera egin dezaketenak.

Etenalditxo bat egiten badugu, ikusten dugunez, arte martzialen jatorria oso zaharra da, gizonen defentsa senak noraino eraman zituen begiratzen badugu. Aldi berean, armak erabiltzen zituzten borroka formak, erabiliak izaten ari ziren denbora haietako zibilizazio aurreratuenen armadengatik. Arte martzialak, gorputzaren ia edozein atal arma erabiltzen zituen hastapeneko borroka formak ziren, baina metodo berrien beharra gero eta handiago zen eta arma mota ezberdinak sortzen hasi ziren eta arma mota ezberdinak erabiltzen. Dudarik gabe, borroka formak oso hastapenekoak zirela kontuan hartuz, dudarik gabe lehenengo erabiltzen hasi ziren armak eguneroko gauzak egiteko erabiltzen ziren instrumentuak izan ziren, harriak, makilak, enborrak, hezurrak etabar. Geroago, primitiboak baina elaboratuak ziren armak garatu ziren, lantza, aizkora, habaila eta beste batzuk. Honela, denbora pasa ahala, armen garapen jarraituak, hauek gero eta praktikoagoak bihurtzen zituen, baina gero eta suntsitzaile eta hilgarriagoak ziren. Baina ez dugu artista martzialen helburua zein den ahaztu behar, ez da suntsitzea baizik eta pertsona hobetzea; horregatik arma modernoak ez ditugu hauen barne sartu behar asko eta ez baitira arte martzialen barnean sartzen. Honek ere japoniar arte martzialetan ere zentratzera eramaten gaitu.

Adibide bat jarriko dugu. Honekin batera, hainbat arte martzialen esplikazioa argituko dut. Antzinan, japonia hegoaldean, bazegoen Ryukyu izeneko erreinu bat, gaur egungo Ryukyu Artxipielago. Erreinu honetan Okinawa irla aurkitzen da. Okinawa antzinatean prefektura edo protektoratu txinatar bat zen. Merkataritza zela eta bertan, elkartruke kultural handia gertatzen zen. Txinan garatutako arte martzialen hainbat teknika, bertako biztanleek ikasi zituzten. Elkartruke hau, hasiera batean, bakarrik nobleziarekin gertatzen zen, hauek zituzten gaztelu eta jauregien barnean, baina geroago teknika hauek ere herrian zabaldu ziren Guzti hau 600. urte inguruan gertatu zen. Berez, Japonia geografikoki oso alderatuta zegoen irla zen eta honek zaila egiten zuen kanpo influentzia jasotzea baina geroago Japoniak, 910. urtean bere mugak itxi zituen bere kabuz hartutako erabaki batengatik. Honek orduan zeuden agintarien eta agintarien arteko botere nahiak eta Japonia batzeko nahian, eraso jarraituak eragin zituen Okinawan, zergak igotzen ziren eta presio militarra egiten zen, eta armak debekatu zituzten biztanle haiek menperatzeko nahian. Nahiz eta txinatarren txikia izan, teknikak ikasirik zeuden. Egoera, honek defentsa metodoen berrien beharra ekarri zuen, hasiera batean kaltegabeak ziruditen nekazal lanabesak erabiliz, honela ere karatea sortu zen, baina hori beste blog sarrera batean azalduko dizuet hobeto. Modu honetan, sortu dira hainbat arte martzial eta bere teknika muturreraino eraman dira, batez ere arte ekialdekoak, bere disziplina kulturagatik, kendoa, karatea, kobudoa...etabar. Europoan ere gerra eta arte martzial teknika kulturak egon dira, ekialdekoak bezalakoak, adibidez, esgrima. Esgrima bere garaian ere pertsona nobletzea izan zuen helburu. Defentsa eta nobletzen duten gerra disziplina guztiak kontsidera daitezke arte martzial.